Met de verbetering van de A27 Houten - Hooipolder werkt Rijkswaterstaat aan de snelweg, bruggen en viaducten die in een rivierenlandschap met vier grote rivieren liggen. Dat vraagt om uiterste zorgvuldigheid, want een goed functionerende waterhuishouding is belangrijk voor ons allemaal. Een waterhuishouding die in balans is, zorgt voor bescherming tegen hoogwater én voldoende water voor de natuur.
De grote rivieren
Daarom hanteren we een gedegen aanpak en werken we intensief samen met de waterschappen in het gebied. Met Waterschap Rivierenland gebeurt dat op een bijzondere manier. Dit waterschap heeft zijn werkgebied tussen de grote rivieren, vanaf de Duitse grens tot aan Kinderdijk. Met aan de noordgrens de Nederrijn en de Lek en aan de zuidgrens de Maas. Ook de Waal, de Linge en de Biesbosch liggen binnen het werkgebied van Waterschap Rivierenland. Het waterschap bedient ongeveer 1 miljoen inwoners en heeft maar liefst 1.500 km aan dijken.
Voldoende en schoon water
Waterschap Rivierenland houdt het oppervlaktewater schoon en de dijken veilig. Dat zijn de kerntaken, vertelt Goos den Hartog, bestuurder van Waterschap Rivierenland.
‘Wij letten erop dat het waterpeil goed blijft: niet te hoog, niet te laag. En zorgen dat er voldoende water is voor mens, dier en plant. We controleren de waterkwaliteit, houden vaarwegen veilig en schoon en beperken overlast voor omwonenden.’
“Wij letten erop dat het waterpeil goed blijft: niet te hoog, niet te laag.” Fotografie Studio Retouched.
Polderwegen en calamiteiten
Jeroen van Wezel, Senior Projectleider bij het waterschap, vertelt dat het waterschap ook verantwoordelijk is voor polderwegen in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden. ‘Het is onze taak die begaanbaar en veilig te houden voor auto’s en fietsers.’ Ook moet het waterschap goed voorbereid zijn op calamiteiten, vervolgt Van Wezel. ‘Dan gaat het om situaties zoals dreigende overstroming door hoogwater of extreme neerslag, vervuiling van het oppervlaktewater en uitval van gemalen, zuiveringsinstallaties of andere installaties.’
”Als waterschap goed voorbereid op calamiteiten”. Fotografie: Studio Retouched.
Beoordelen en vergunning verlenen
Het waterschap is al jarenlang betrokken bij de voorbereidingen van de werkzaamheden aan de A27 Houten - Hooipolder. Net als andere waterschappen adviseert Waterschap Rivierenland Rijkswaterstaat en de aannemerscombinaties en toetst het de projectplannen, beoordeelt het vergunningaanvragen en zorgt het voor de vergunningverlening. Zonder groen licht van het waterschap gaat er geen schop de grond in.
Rekening houden met watersysteem en flora en fauna
‘En we doen nog veel meer dan dat’, vertelt Jeroen van Wezel. ‘We overleggen wekelijks met het projectteam over de mogelijke gevolgen van de werkzaamheden voor de watersystemen in ons gebied. Dat doen we niet voor niets: het is ingrijpend wat er allemaal gebeurt. Door de wegverbreding moeten de sloten in het gebied bijvoorbeeld een stuk opschuiven. Dat kan wel, maar niet zomaar. Het watersysteem moet op orde blijven. Daarbij speelt dat er een hele wereld aan flora en fauna schuilgaat in deze sloten. Er mag daarom geen sloot worden gedempt voordat er een nieuwe sloot is gegraven, anders kan het water nergens naartoe en hebben de planten en beestjes geen onderkomen meer.’
Niet makkelijk, wel constructief
Steeds zoekt het waterschap samen met Rijkswaterstaat en de beide aannemerscombinaties naar oplossingen om de gevolgen voor het watersysteem zo klein mogelijk te houden. ‘Dat is niet altijd makkelijk’, vertelt Van Wezel, ‘want er is een voortdurend spanningsveld rondom ruimtegebruik. Maar het overleg is altijd constructief. We kennen elkaars belangen en weten inmiddels wat we aan elkaar hebben.’ Het projectteam van het waterschap bestaat uit twaalf personen; velen van hen sluiten wekelijks aan bij overleggen op de projectlocaties in Gorinchem en Vianen.
Brugwerkzaamheden en bescherming bij hoogwater
Naast het verleggen van sloten spelen er op dit moment veel andere zaken, geeft Van Wezel aan. ‘De aannemer is nu bezig met de voorbereiding van de werkzaamheden aan de Merwedebrug voor medio 2026. Het is belangrijk om samen goede afspraken te maken over de invulling om bescherming bij hoogwater te kunnen blijven garanderen.’
Viaduct uitbreiden? Water wegpompen
Ook de uitbreiding van onderdoorgang De Kuil bij Vianen vraagt om de aandacht van het waterschap. Den Hartog: ‘Voor de werkzaamheden pompt de aannemer grondwater weg. Dit grondwater wordt afgevoerd naar het Merwedekanaal, dat wij onder beheer hebben. Als extra maatregel staat er een pomp klaar om water bij hoogwater weg te malen uit het Merwedekanaal naar de Lek.’
Vervanging duiker regisseren
Vorig jaar november maakte Rijkwaterstaat ook dankbaar gebruik van de kennis van het waterschap. Toen werd duiker Kniewetering gesloopt en vervangen door vier tijdelijke duikers. Dit gebeurde onder regie van Waterschap Rivierenland. Den Hartog legt uit waarom: ‘Stel er was noodweer uitgebroken met veel neerslag, dan zou forse wateroverlast in het gebied het gevolg kunnen zijn. Daarvoor hebben wij als waterschap onze calamiteitenscenario’s klaarliggen om op tijd adequaat in te grijpen.’
Expertise omarmen
Van Wezel ziet dat beide partijen de vruchten plukken van hun jarenlange samenwerking. ‘Wij zien inmiddels dat Rijkswaterstaat onze expertise omarmt en gebruikt om tot bestuurlijke keuzes te komen. Wij worden als stakeholder echt serieus genomen en zo komen wij samen tot goede oplossingen. Dat is heel waardevol.’
Meer lezen over de onderwerpen uit dit artikel?